Nasza witryna stosuje pliki cookies w celu świadczenia Państwu usług na najwyższym poziomie, w tym w sposób dostosowany do indywidualnych potrzeb. Dalsze korzystanie z witryny oznacza zgodę na wykorzystanie plików cookies zgodnie z Polityką cookies.

Mamy 23 ofert pracy!

Baza wiedzy

powrót do listy

Chcę założyć spółdzielnię socjalną! Przewodnik.

Rynek pracy
Autor: Bartosz Mika

Avatar
fot: www.sxc.hu

Podejmując decyzję o założeniu spółdzielni socjalnej powinniśmy w pierwszej kolejności uwzględnić jej nietypowy charakter. Spółdzielnia socjalna ma specyficzne miejsce w polskim porządku prawnym łącząc w sobie cechy przedsiębiorstwa oraz stowarzyszenia. Spółdzielnia socjalna tworzy więc przedsiębiorstwo społeczne zrzeszające ludzi. Cel społeczny jest tu nadrzędny. 

Podejmując decyzję o założeniu spółdzielni socjalnej powinniśmy w pierwszej kolejności uwzględnić jej nietypowy charakter. Spółdzielnia socjalna ma specyficzne miejsce w polskim porządku prawnym [patrz Podstawy prawne oraz ABC spółdzielni socjalnych] łącząc w sobie cechy przedsiębiorstwa oraz stowarzyszenia. Spółdzielnia socjalna tworzy więc przedsiębiorstwo społeczne zrzeszające ludzi. Cel społeczny jest tu nadrzędny. Stąd też największym błędem jaki można zrobić podejmując decyzję o założeniu spółdzielni socjalnej jest orientacja jedynie na ulgi i dotacje jakie można uzyskać [patrz Korzyści …]. Oczywiście ułatwienia we wchodzeniu na rynek przewidziane przez ustawodawcę są ważne, ale nie powinny być czynnikiem decydującym o naszym postanowieniu założenia spółdzielni socjalnej.

Na początku musimy zdać sobie sprawę, że – podobnie jak w przedsiębiorstwach rynkowych – przedsiębiorstwo społeczne wymaga dobrego pomysłu na działalność. Musimy wiedzieć jakiego rodzaju usługi chcemy świadczyć lub jakie produkty wytwarzać. Mając pomysł na produkt lub usługę powinniśmy także przemyśleć jakie będzie nasze miejsce na rynku, w jaki sposób zbudujemy naszą przewagę nad konkurencją, na jakim rodzaju finansowania chcemy się oprzeć i jakie ma to złe a jakie dobre strony (głównie chodzi o dylemat: finansowanie rynkowe a finansowanie ze środków publicznych).

Najważniejszą kwestią jest jednak odpowiedź na pytanie; z kim będę współpracował w tworzeniu spółdzielni socjalnej? Spółdzielnia socjalna nie jest zwykłym przedsiębiorstwem i wymaga zrzeszenia co najmniej pięciu osób. Dlatego kluczową kwestią jest znalezienie pozostałych członków spółdzielni (lub ewentualnie instytucji, która założy spółdzielnie razem z nami). Ważne, żeby byli to ludzie, którym ufamy, których rzetelność znamy, którzy wydają nam się dobrymi partnerami przy zakładaniu przedsiębiorstwa. Jak pokazują badania dobrze gdyby byli to ludzie z pewnymi doświadczeniami zawodowymi ale innymi od naszych własnych. Jeśli zdolności i doświadczenia przyszłych spółdzielców będą się uzupełniać spółdzielnia ma większą szansę na sukces [patrz Praktyczne wnioski z badań …].

Dopiero kiedy przemyślimy dokładnie z kim chcemy współtworzyć spółdzielnie oraz co i jak chcemy dostarczyć na rynek (dobrze, żeby wśród przyszłych spółdzielców panowała zgoda co do tego) możemy zabrać się za pierwsze formalności.

Kiedy mamy już określony zespół ludzi musimy znaleźć kapitał. Prawdopodobnie żadne z przyszłych spółdzielców nie będzie dysponowało własnym kapitałem, dlatego najprawdopodobniej konieczne będzie poszukanie zewnętrznych źródeł finansowania [patrz Korzyści ...]. W tym miejscu wracamy do tego co powiedziano powyżej. Mając przemyślaną strategię działania stosunkowo łatwo będzie nam przygotować biznesplan dla naszego przedsiębiorstwa społecznego. Pierwsze kroki formalizujące nasze działania (napisanie biznesplanu, konsultacja prawna, znalezienie lokalu, oszacowanie kosztów początkowych itp.) będzie zapewne trudnie, dlatego jest to etap, w którym warto sięgnąć po pomoc i wsparcie instytucji zewnętrznych. W pierwszej kolejności cenne będzie skonsultowanie naszych działań z Powiatowym Urzędem Pracy. Bardzo prawdopodobne, że w Urzędzie znajduje się ktoś kto ma orientację na temat inicjatyw gospodarki społecznej w naszym regionie, być może ma już doświadczenia z tworzeniem spółdzielni socjalnych. Taka osoba może służyć radą i podpowiedzią. W drugiej kolejności warto znaleźć organizację wspierające gospodarkę społeczną lub spółdzielczość socjalną w naszym regionie, po trzecie można sięgnąć po radę istniejących spółdzielni socjalnych [kilka przydatnych linków na końcu tekstu]. Kiedy już dokonamy tych kroków prawdopodobnie będziemy ubiegać się o środki z Funduszu Pracy i/lub z PFON na rozpoczęcie działalności. Wniosek o przyznanie takich środków powinien zawierać informację na temat:

  • kwoty środków o jakie wnioskujemy,
  • rodzaju działalności gospodarczej, jaki spółdzielnia będzie prowadzić,
  • kalkulację kosztów początkowych,
  • źródła finansowania tych kosztów,
  • wskazanie czynności podjętych na rzecz rozpoczęcia działalności,
  • szczegółową specyfikację wydatków w ramach wnioskowanych środków,
  • przewidywane efekty ekonomiczne prowadzenia działalności gospodarczej,
  • proponowaną formę zabezpieczenia zwrotu środków.

 Kiedy wiemy już jaki rodzaj działalności chcemy prowadzić oraz skąd weźmiemy kapitał początkowy na naszą działalność, musimy zająć się przygotowaniem statutu spółdzielni socjalnej. Statut jest dokumentem określający podstawowe cele spółdzielni socjalnej oraz zasady jej działania. Bez gotowego statutu nie możemy zarejestrować spółdzielni socjalnej w Krajowym Rejestrze Sądowym, nie możemy więc uzyskać formy prawnej spółdzielni. Statut muszą podpisać wszyscy członkowie spółdzielni. Bardzo ważne, aby dokument ten powstał w sposób demokratyczny z uwzględnieniem głosów wszystkich członków-założycieli spółdzielni. Taka droga powstania statutu choć żmudna i trudna (także ze względu na jego formalno-prawne brzmienie) daje największe szanse, że statut będzie rozumiany i akceptowany przez wszystkich spółdzielców.

W statucie powinny znaleźć się zapisy na temat:

  • Nazwy spółdzielni socjalnej (w nazwie musi widnieć określenie Spółdzielnia Socjalna),
  • zakresu działalności zgodnego z Polską Klasyfikacją Działalności Gospodarczej,
  • terenu działania spółdzielni socjalnej,
  • czasu trwania, o ile spółdzielnia nie została założona na czas nieokreślony,
  • praw, obowiązków oraz zasad przyjmowania, odwoływania, wykreślania czy wykluczania członków spółdzielni socjalnej,
  • zasad wyboru, odwoływania oraz kompetencje władz spółdzielni socjalnej. Małe spółdzielnie socjalne (do 15 członków) zobowiązane są powołać Zarząd. Drugim organem takiej spółdzielni jest Walne Zgromadzenie złożone z wszystkich członków spółdzielni socjalnej. Duże spółdzielnie (od 15 do 50 członków) muszą również powołać Radę Nadzorczą i określić zakres kontroli Zarządu.
  • zasad wprowadzania zmian w statucie,
  • procedur podziału, połączenia się, a także likwidacji spółdzielni socjalnej,
  • reguł podziału nadwyżki bilansowej oraz pokrywania ewentualnych strat,
  • wysokość wpisowego, wysokość i ilość udziałów, które członkowie mają obowiązek zadeklarować, terminy wnoszenia i zwrotu udziałów oraz sankcję na wypadek niewniesienia udziału w wyznaczonym czasie,
  • możliwość wnoszenia wkładów.

Kolejny krok jaki musimy podjąć powołując do życia spółdzielnię socjalną to zebranie założycielskie, na którym formalnie fundujemy spółdzielnie. Dopiero po takim spotkaniu możemy zarejestrować spółdzielnie w sądzie (KRS), uzyskać numery NIP oraz REGON, zgłosić ewentualnych pracowników do ZUS, założyć konta spółdzielni i rozpocząć działalność gospodarczą.

Spotkanie założycielskie powinno zaowocować powstaniem następujących dokumentów:

  • Listy obecności uczestników spotkania,
  • listy członków założycieli spółdzielni socjalnej zawierającej pełne dane osobowe i adresowe tych osób,
  • statut powoływanej spółdzielni socjalnej. Statut jest poddawany dyskusji podczas spotkania założycielskiego, wtedy też można wnosić do niego poprawki,
  • protokół z zebrania założycielskiego przygotowany przez Sekretarza zebrania wybranego na jego początku. Warto w tym miejscu dodać, ze jeszcze przed wyborem sekretarza i przewodniczącego spotkania (wybranych w głosowaniu jawnym) należy przygotować Porządek Obrad, dokument zawierający wszystkie uchwalane podczas spotkania decyzje,
  • protokołu komisji uchwał i wniosków,
  • protokołu komisji mandatowo-skrutacyjnej (odpowiedzialnej za liczenie głosów w głosowaniach tajnych),
  • uchwały o powołaniu spółdzielni socjalnej,
  • uchwały o przyjęciu statutu,
  • uchwały o powołaniu zarządu spółdzielni (głosowanie tajne)
  • deklaracji członkowska spółdzielców,
  • oświadczenia członkowskiego w sprawie wpisowego i udziałów,
  • regulaminu walnego zgromadzenia.

Wszystkie powyższe dokumenty należy przedstawić w Krajowym Rejestrze Sądowym w terminie siedmiu dni od spotkania założycielskiego. Przypomnijmy, że spółdzielnie socjalne zwolnione są z opłat rejestracyjnych w KRS. Jednakże członkowie spółdzielni zobowiązani są do przedstawienia przed Sądem dokumentów potwierdzających ich uprawnienia do zakładania spółdzielni (w zależności od podstawy – np. bezrobocie, niepełnosprawność, pobyt w zakładzie karnym itp. – są to różne dokumenty). Przypomnijmy, że osoby określane jako wykluczone lub zagrożone wykluczeniem społecznym muszą stanowić nie mniej niż połowę członków spółdzielni socjalnej. Bardzo ważne jest podkreślenie naczelnej zasady spółdzielczości socjalnej głoszącej: „jeden człowiek, jeden głos”. Oznacza ona w praktyce, że niezależnie od wniesionych wkładów finansowych każdy członek spółdzielni ma taki sam głos w Walnym Zgromadzeniu.

Kiedy wszystkie czynności formalne zostały już podjęte możemy rozpocząć działalność. Spółdzielnia (tak zwana mała spółdzielnia) działa w oparciu o dwa ograny. Zarząd spółdzielni odpowiedzialny jest za podejmowanie bieżących decyzji, kierowanie codzienną pracą spółdzielni socjalnej oraz reprezentowanie jej interesów na zewnątrz. Z kolei Walne Zgromadzenie przede wszystkim:

  • Decyduje o głównych kierunkach rozwoju spółdzielni socjalnej w zakresie działalności gospodarczej, społecznej (w tym reintegracyjnej) oraz kulturalnej,
  • rozpatruje sprawozdania finansowe oraz podejmuje uchwały na temat wniosków członków spółdzielni.
  • udziela absolutorium członkom Zarządu,
  • podejmuje uchwały w sprawie podziału nadwyżki bilansowej lub sposobu pokrycia strat,
  • podejmuje uchwały w sprawie zbycia nieruchomości, zbycia zakładu lub innej wyodrębnionej jednostki organizacyjnej,
  • podejmuje uchwały w sprawie przystępowania do zewnętrznych organizacji gospodarczych oraz występowania z nich,
  • wskazanie maksymalnej wielkości zobowiązań, jaką spółdzielnia może na siebie przyjąć,
  • podejmuje uchwały w sprawie połączenia się spółdzielni, podziału spółdzielni oraz likwidacji spółdzielni,
  • uchwala zmiany w statucie.

Na koniec należy wspomnieć o dwóch ważnych faktach. Po pierwsze spółdzielnie socjalne mają możliwość stosunkowo łatwego łączenia się z innymi spółdzielniami lub dzielenia się na dwa lub więcej podmiotów (lecz tylko spółdzielni socjalnych). W obu przypadkach wystarczy większość 2/3 głosów do Walnego Zgromadzenia (jeśli dochodzi do połączenia większość ta musi zostać uzyskana w przypadku obu spółdzielni socjalnych).

Po drugie, spółdzielnie socjalne jak wszystkie organizacje spółdzielcze poddane są obowiązkowi lustracyjnemu dokonywanemu raz na trzy lata. Lustrator ocenia działalność spółdzielni pod kątem: 1) zgodności z porządkiem prawnym, 2) prowadzenia racjonalnej działalności gospodarczej oraz 3) dokumentowania czynności podejmowanych przez spółdzielnie zgodnie ze stanem faktycznym.

Wszystkie opisane wyżej kroki są tylko prostym przewodnikiem po formalnych etapach koniecznych do założenia spółdzielni. Więcej informacji znajdzie czytelnik na stronach:

www.spoldzielnie.org – Stowarzyszanie na Rzecz Spółdzielni Socjalnych

www.ozrss.pl - Ogólnopolski Związek Rewizyjny Spółdzielni Socjalnych:

www.krs.com.pl - Ogólnopolski portal spółdzielczy:

www.kzrsiisn.zpchr.pl - Krajowy Związek Rewizyjny Spółdzielni Inwalidów i Spółdzielni Niewidomych

www.fundacjabycrazem.pl - Fundacja rozwoju przedsiębiorczości społecznej „Być razem”

www.ekonomiaspoleczna.pl - Portal społecznych przedsiębiorców:


powrót do listy

Zamknij

Lorem ipsum dolor amet

Ładuję...

  • Praca-Kariera Sp. z o.o.
  • ul. Innowatorów 8
  • Dąbrowa
  • 62-070 Dopiewo
  • tel. 61 224 00 41
  • email: n.nyckowska@eurekagroup.pl
Znajdź Brevio na: